Artikel

Leiders & Artiesten; beiden in de spotlight

Geschreven door Hanneke Reitsma

Bij Hoge Bomen ontmoet ik niet alleen leiders uit organisaties, ondernemers of bestuurders. Steeds vaker zitten er ook artiesten, creators en bekende persoonlijkheden bij mij op de bank. Dit was niet primair de doelgroep die ik dacht te bereiken, maar ze vonden me wel. En eigenlijk is dat heel logisch, heb ik gemerkt. Want de mensen die ik mag begeleiden zijn allemaal mensen die op een podium staan. Letterlijk of figuurlijk.

In eerste instantie lijken dat twee verschillende werelden: die van de leider en de artiest. De ondernemer en de performer. Maar wanneer je daar met een systemische blik naar kijkt, zie je dat ze op een aantal wezenlijke punten dezelfde positie innemen.

Leiders en ondernemers dragen verantwoordelijkheid voor hun bedrijven en organisaties. Voor de mensen, teams, besluiten, visie en richting.

Artiesten dragen verantwoordelijkheid voor hun werk en optreden, hun publiek en vaak ook voor het team dat om hen heen staat.

In beide gevallen ontstaat er een vorm van zichtbaarheid die veel invloed heeft. Je wordt bekeken, je wordt beoordeeld, je wordt bewonderd en ook bekritiseerd.

Je staat vaak vooraan, ‘aan de top’, soms (door anderen) op een voetstuk gezet. En als je op die plek staat, dan draag je iets groots. Namelijk de positie van degene die zichtbaar is en moet zijn. Die persoon van wie het verwacht wordt, die het wel weet, die het wel aankan.

Vaak denken anderen dat dit ook de gewilde plek is van leiders en artiesten zelf. Maar dat is lang niet altijd zo. Meestal hoor ik van hen:

“Niet ík hoef in de spotlight. Het werk dat ik creëer of ontwikkel, dát moet zichtbaar zijn.”

Een wezenlijk verschil.

‘Show must go on!’

Wie dat niet doorheeft van zichzelf kan gebukt gaan onder het leven in de spotlight en op het voetstuk. Het wordt dan een oneigenlijke taak, zou je kunnen zeggen. Want ondertussen moet je doorgaan. De vergadering gaat door. De voorstelling gaat door. Een album moet af, repetities moeten doorgaan. De organisatie heeft jouw visie en sturing nodig.

Veel mensen die deze positie innemen (of daar soms ‘per ongeluk’ terecht zijn gekomen) hebben een groot vermogen om door te gaan, ook wanneer er zakelijk en/of privé van alles speelt. Verdriet, spanning, verlies, twijfel. Het vermogen om toch te blijven verschijnen is wat hen zogenaamd succesvol maakt.

Maar precies daarin ontstaat soms ook de spanning. Want ondanks alles ga je staan, met een lach op je gezicht en met krachtige energie. Je zet je vrolijke gezicht op, maar vanbinnen gebeurt er iets heel anders.

Niet elke leider of artiest is een ‘podiumbeest’ 

Zowel leiders en ondernemers als artiesten geven veel. Hun creativiteit, hun beschikbaarheid, hun inspiratie, hun aandacht en hun visie. Dat is een voortdurende gevende beweging naar buiten gericht. Gericht op de ander, op de organisatie, op de productie, het resultaat.

Wanneer dat lange tijd doorgaat zonder voldoende terug te ontvangen in de vorm van rust, veilige bedding, reflectie en echte ontmoeting, kunnen er lichamelijke en psychische klachten ontstaan.

Niet zelden komen mensen dan bij mij met klachten zoals:

  • onverklaarbare spanning of vermoeidheid
  • moeite met slapen, piekeren
  • het gevoel jezelf kwijt te zijn
  • eenzaamheid, ondanks dat je omringd bent door mensen
  • twijfel over richting of betekenis, zingeving
  • (existentiële) depressie
  • angsten

Dat zijn overigens geen zwaktes. Het zijn hele logische signalen van iemand die lange tijd een dragende positie heeft ingenomen. De andere kant van precies de kracht die deze mensen óók hebben.

Waar leiders en artiesten zo goed in zijn

Leiders, ondernemers en artiesten hebben vaak unieke talenten. Ze kunnen iets dat in hen leeft naar buiten brengen. Een visie. Een eigen bedrijf. Een lied. Een voorstelling. Een idee dat er eerst nog niet was. Ze zijn daarnaast ook nog in staat om dat in de wereld te zetten. Het blijft dus niet bij een idee, ze geven het ook vorm. Dat is een gave.

Ze denken vaak buiten bestaande kaders, ‘out-of-the-box’. Ze durven risico te nemen. Ze zijn creatief, beschikken over een sterke verbeeldingskracht en een sterke innerlijke drijfveer om mooie dingen te maken en te ontwikkelen.

Dat daadwerkelijk ook doen vraagt veel moed. En levenskracht. Want iets dat uit je binnenste komt naar buiten brengen is ontzettend kwetsbaar en dus spannend.

De keerzijde van de plek ‘on stage’

Wanneer je telkens op die plek vooraan staat en moet performen, dan heeft dat ook een prijs. Hard werken kan creativiteit de nek omdraaien. Moeten doorgaan voor de verwachtingen van anderen ook. Dan kun je niet meer ‘leveren’ op een manier waarop het vanzelf van binnenuit naar buiten stroomt.

Dan gaat het ergens stokken.

Zeker wanneer de verwachtingen hoog liggen en de kritische of verwachtingsvolle blikken sterk zijn. Deze leiders en artiesten komen daardoor vaak in vergelijkbare patronen terecht:

  • Wie vooraan staat, kan minder gemakkelijk leunen op een ander.
  • Wie altijd moet geven en leveren, kan moeilijk ontvangen.
  • Wie richting geeft, verliest soms zijn eigen koers.
  • Wie op een podium staat, kan moeilijker ergens anoniem (kwetsbaar) mens zijn.

Deze mensen verliezen zichzelf in de kritische en verwachtingsvolle ogen van anderen. Hun eigen behoeften doen er onvoldoende toe, of zijn ze simpelweg vergeten.

Daardoor ontstaat soms een vorm van eenzaamheid die weinig wordt uitgesproken.

Sterker nog: ik ontmoet heel veel schaamte rondom deze gevoelens. Want aan de buitenkant lijkt iemand het helemaal gemaakt te hebben, succesvol te zijn. Dus hoe durf je je zo te voelen als je alles hebt waar zoveel mensen naar verlangen?

Te lang blijven deze mensen dan alleen ploeteren door hun innerlijke worstelingen.

Maar daar middenin ontstaat vaak toch ergens de behoefte aan een plek waar iemand even niet degene hoeft te zijn die alles maar blijft volhouden. Aan even anoniem je verhaal kunnen doen, te mogen leunen en kwetsbaar te zijn.

Wat doen we bij Hoge Bomen?

Bij Hoge Bomen ontstaat precies die ruimte. Het is een veilige plek waar leiders, slimme creatievelingen, artiesten en andere mensen met een dragende positie even uit hun rol kunnen stappen. Waar ze niet hoeven te presteren of te shinen.

Waar we samen kijken naar vragen als:

  • Wat draag jij eigenlijk?
  • Voor wie of voor wat doe je dat?
  • Wat maakt dat je dit blijft doen?
  • Sta je nog op de juiste plek?
  • Hoe ontstaat eenzaamheid en wat heb je nodig?
  • Hoe kun je weer ruimte maken voor jouw natuurlijke ‘flow’?


Vaak blijkt dat wanneer iemand weer steviger op zijn of haar eigen plek komt te staan, de creativiteit, helderheid en kracht juist terugkeren.

Harder werken is daar niet de oplossing voor.

Wel de ontdekking hoe je beter verbonden kunt raken met jezelf.

Herken je jezelf in deze positie?

Sta jij vaak vooraan, in je werk, je organisatie of letterlijk op een podium, en merk je dat er weinig plekken zijn waar jij zelf even kunt landen?

Bij Hoge Bomen werken we met leiders, ondernemers, artiesten en andere mensen die veel dragen en verantwoordelijk zijn voor grote zaken.

Als je nieuwsgierig bent wat ik  daarin voor jou kan betekenen, kun je hier meer lezen of neem contact op voor een kennismaking.

Soms hoeft iemand die altijd vooraan staat alleen even een plek te hebben waar hij of zij niet hoeft te ‘shinen’. Daarna wordt ‘het podium’ vaak weer een stuk lichter.